1. ใบเสร็จ กับ ใบกำกับภาษี ต่างกันอย่างไร?
ใบเสร็จรับเงิน เป็นหลักฐานว่าโรงแรมได้รับเงินแล้ว ส่วน ใบกำกับภาษี เป็นเอกสารภาษีมูลค่าเพิ่มที่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT จัดทำเมื่อเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
การรับชำระเงินกับการจัดทำเอกสาร VAT จึงเกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
| เอกสาร | ใช้เมื่อ | ใครออกได้ | ข้อมูลสำคัญ |
|---|---|---|---|
| ใบเสร็จรับเงิน | แสดงว่าได้รับชำระค่าห้องหรือค่าบริการแล้ว | ผู้รับเงิน โดยหน้าที่และรูปแบบขึ้นอยู่กับประเภทกิจการและข้อเท็จจริง | ผู้รับเงิน เลขที่เอกสาร วันที่ และจำนวนเงิน |
| ใบกำกับภาษี | แสดงรายการบริการและ VAT เมื่อเข้าเงื่อนไข | ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT หรือผู้มีสิทธิตามกฎหมาย | ผู้ขาย ผู้ซื้อ เลขที่เอกสาร วันที่ รายการบริการ มูลค่าบริการ และ VAT |
ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 103–105 ทวิ คำว่า “ใบรับ” ครอบคลุมหลักฐานการรับเงินหรือชำระหนี้ ขณะที่หน้าที่ออกใบกำกับภาษีเป็นอีกส่วนหนึ่งตามมาตรา 86
ถ้าโรงแรมจด VAT ใบกำกับภาษีที่ระบุว่าได้รับชำระเงินแล้วอาจใช้เป็นใบรับได้ด้วย แต่ไม่ได้หมายความว่าใบเสร็จทุกใบจะกลายเป็นใบกำกับภาษี
2. โรงแรมควรออกเอกสารอะไรในแต่ละกรณี?
-
ลูกค้าพักทั่วไปและชำระค่าห้อง
เมื่อได้รับเงิน โรงแรมควรจัดทำหลักฐานรับเงินให้ตรงกับข้อเท็จจริง เช่น ชื่อลูกค้า วันที่ รายการค่าห้อง และยอดที่ชำระ พร้อมตรวจว่ากิจการเข้าข่ายหน้าที่ออกใบรับตามกฎหมายหรือไม่
-
ลูกค้าเป็นบริษัทและขอเอกสารสำหรับค่าใช้จ่าย
ถามให้ชัดว่าต้องการ ใบเสร็จรับเงิน หรือ ใบกำกับภาษีแบบเต็มรูป จากนั้นเก็บชื่อบริษัท ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และสำนักงานใหญ่หรือสาขาให้ถูกต้อง การที่ลูกค้าเป็นบริษัทเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้โรงแรมที่ไม่ได้จด VAT มีสิทธิออกใบกำกับภาษี VAT
-
โรงแรมจด VAT
โรงแรมต้องดูว่าความรับผิดในการเสีย VAT เกิดขึ้นเมื่อใด แล้วออกใบกำกับภาษีตามรายการที่กฎหมายกำหนด สำหรับบริการทั่วไป จุดดังกล่าวอาจเกิดเมื่อรับชำระ ออกใบกำกับภาษี หรือมีการใช้บริการก่อน โดยพิจารณาตามส่วนที่เกิดขึ้น
-
โรงแรมไม่ได้จด VAT แต่ลูกค้าขอ “ใบกำกับภาษี”
โรงแรมออกหลักฐานรับเงินหรือใบเสร็จตามสถานะจริงของกิจการได้ แต่ไม่ควรออกเอกสารเป็นใบกำกับภาษี VAT หรือแสดง VAT แยกเสมือนเป็นผู้มีสิทธิ เพราะมาตรา 86/13 ห้ามบุคคลที่ไม่ใช่ผู้ประกอบการจดทะเบียนออกใบกำกับภาษี เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย
รายละเอียดด้านภาษีอาจแตกต่างตามสถานะและรูปแบบธุรกิจ หากมีกรณีเฉพาะควรตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือนักบัญชีของกิจการอีกครั้ง
3. ใบเสร็จโรงแรมควรมีข้อมูลอะไรบ้าง?
เมื่อต้องออก ใบเสร็จโรงแรม ควรแยกข้อมูลที่กฎหมายกำหนดออกจากข้อมูลที่ช่วยให้โรงแรมและแขกตรวจสอบรายการได้ง่าย
ข้อมูลตามกฎหมายเมื่อเข้าข่ายต้องออกใบรับ
รายการหลักตามมาตรา 105 ทวิ ได้แก่
- เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออกใบรับ
- ชื่อหรือยี่ห้อของผู้ออกใบรับ
- เลขลำดับของเล่มและใบรับ
- วันที่ออกใบรับ
- จำนวนเงินที่รับ
ข้อกำหนดอาจมีรายละเอียดเพิ่มตามประเภทธุรกิจหรือประกาศที่เกี่ยวข้อง จึงควรใช้รูปแบบเอกสารที่นักบัญชีของกิจการตรวจแล้ว
ข้อมูลที่มีประโยชน์กับงานโรงแรม
- ข้อมูลลูกค้า — ชื่อแขกหรือชื่อบริษัท ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีเมื่อจำเป็น
- รายละเอียดการพัก — วันที่เข้าพักและเช็กเอาต์ ประเภทห้อง หรือหมายเลข Booking
- รายละเอียดบริการ — ค่าห้อง อาหาร มินิบาร์ หรือบริการอื่น แยกให้ตรวจสอบได้
- ข้อมูลการรับเงิน — ช่องทางชำระและผู้รับเงินตามวิธีทำงานของโรงแรม
ข้อมูลกลุ่มนี้ช่วยลดข้อโต้แย้งและค้นเอกสารย้อนหลังได้ง่าย แต่ไม่ควรถูกอธิบายว่าเป็นรายการบังคับตามกฎหมายทุกข้อ
4. ใบกำกับภาษีโรงแรมต้องมีอะไรบ้าง?
ถ้าโรงแรมเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT และต้องออกใบกำกับภาษีแบบเต็มรูป เอกสารควรมีรายการสำคัญตามมาตรา 86/4 ได้แก่
- คำว่า “ใบกำกับภาษี” ในที่ที่เห็นชัด
- ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของโรงแรมหรือผู้ประกอบการ
- ชื่อและที่อยู่ของผู้รับบริการ
- เลขที่เอกสาร และเลขที่เล่มถ้ามี
- วันที่ออกเอกสาร
- รายละเอียดและมูลค่าของห้องพักหรือบริการ
- จำนวน VAT ที่แยกออกจากมูลค่าบริการอย่างชัดเจน
- รายการอื่นที่กฎหมายหรือประกาศกำหนด เช่น ข้อมูลสำนักงานใหญ่หรือสาขาเมื่อเกี่ยวข้อง
ในทางปฏิบัติ หากลูกค้าเป็นบริษัท ควรขอชื่อจดทะเบียน ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และข้อมูลสำนักงานใหญ่หรือสาขาให้ครบก่อนออกเอกสาร โดยกรมสรรพากรมีคู่มือใบกำกับภาษีแบบเต็มรูป สำหรับตรวจรายละเอียดเพิ่มเติม
ไฟล์ PDF ไม่ได้เป็น e-Tax Invoice หรือ e-Receipt โดยอัตโนมัติ ระบบ e-Tax ของกรมสรรพากรมีวิธีจัดทำ ลงลายมือชื่อ และนำส่งข้อมูลตามหลักเกณฑ์เฉพาะ สามารถดูภาพรวมได้จากระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt
5. ตัวอย่างใบเสร็จโรงแรม
ตัวอย่างต่อไปนี้ช่วยให้เห็นตำแหน่งข้อมูลสำคัญของใบเสร็จค่าที่พัก โดยเพิ่มวันที่พักและประเภทห้องเพื่อให้ตรวจสอบกับ Booking ได้ง่าย
SIAM GARDEN HOTEL
99 Example Road, Bangkok
Tax ID: 0-0000-00000-00-0 (ตัวอย่าง)
- Receipt No.
- RC-2026-00125
- Date
- 24 September 2026
- Guest
- บริษัท ตัวอย่าง จำกัด
- Stay
- 22–24 September 2026
- ข้อมูลผู้ประกอบการ
- เลขที่เอกสาร
- วันที่ออกเอกสาร
- ข้อมูลลูกค้า
- รายละเอียดบริการ
- ยอดเงิน
6. ตัวอย่างใบเสร็จ / ใบกำกับภาษี
เมื่อโรงแรมจด VAT เอกสารควรแสดงมูลค่าบริการและ VAT แยกกันชัดเจน ตัวอย่างนี้ใช้ยอดสมมติและไม่ได้รับรองว่าเพียงพอสำหรับทุกกิจการ
SIAM GARDEN HOTEL
99 Example Road, Bangkok
Tax ID: 0-0000-00000-00-0 · สำนักงานใหญ่ (ตัวอย่าง)
- Document No.
- TX-2026-00125
- Date
- 24 September 2026
- Customer
- บริษัท ตัวอย่าง จำกัด
- Customer Tax ID
- 0-0000-00000-00-0 (ตัวอย่าง)
จุดที่ต่างจากใบเสร็จทั่วไปคือแสดงมูลค่าบริการและ VAT แยกกันอย่างชัดเจน
ถ้าต้องการลองสร้างเอกสารของที่พักเอง สามารถใช้เครื่องมือออกใบเสร็จและใบกำกับภาษีโรงแรมฟรี ใส่โลโก้ กรอกข้อมูล แล้วดาวน์โหลดเป็น PDF ได้ทันที
7. เคสที่โรงแรมเจอบ่อย
โรงแรมไม่ได้จด VAT ออกใบกำกับภาษีได้ไหม?
โดยหลัก ผู้ที่ไม่ใช่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ไม่มีสิทธิออกใบกำกับภาษี VAT เว้นแต่เป็นกรณีที่กฎหมายกำหนด โรงแรมยังออกใบเสร็จหรือหลักฐานรับเงินตามสถานะจริงได้ แต่ไม่ควรแสดง VAT แยกในเอกสารเสมือนเป็นผู้จดทะเบียน
ลูกค้าจ่ายมัดจำก่อน ต้องออกเอกสารตอนไหน?
ควรออกหลักฐานรับเงินให้ตรงกับวันที่และจำนวนที่รับจริง ส่วนโรงแรมที่จด VAT ต้องพิจารณาว่าเงินนั้นเป็นค่าบริการล่วงหน้า เงินจอง หรือเงินประกันตามเงื่อนไขใด เพราะการรับชำระค่าบริการอาจทำให้ความรับผิด VAT เกิดขึ้นตาม มาตรา 78/1 และแนวปฏิบัติตาม คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.73/2541 กรณีนี้ควรให้นักบัญชีตรวจเงื่อนไขการจองและนโยบายคืนเงินของโรงแรม
ลูกค้าขอใบกำกับภาษีในชื่อบริษัท ต้องขอข้อมูลอะไร?
อย่างน้อยควรขอชื่อบริษัทตามหนังสือรับรอง ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และระบุสำนักงานใหญ่หรือเลขสาขาให้ชัด พร้อมให้ลูกค้าตรวจข้อมูลก่อนออกเอกสาร เพื่อลดการยกเลิกหรือแก้ไขภายหลัง
8. ระบบ PAAK IN ช่วยออกใบเสร็จอัตโนมัติ
เมื่อข้อมูล Booking อยู่ในระบบแล้ว ระบบ Booking Management ของ PAAK IN สามารถนำหมายเลข Booking ชื่อลูกค้า วันเข้าพัก ห้องพัก และยอดชำระมาสร้างใบเสร็จตามข้อมูลที่โรงแรมกำหนดไว้ได้ โดยไม่ต้องคัดลอกข้อมูลชุดเดิมลง Word หรือ Excel ทุกครั้ง
Booking → ข้อมูลการชำระ → สร้างใบเสร็จ → ตรวจสอบและส่งให้ลูกค้า
หากลูกค้าจองผ่านระบบ Direct Booking ข้อมูลสามารถเดินต่อใน Flow เดียวกันตั้งแต่การจอง การชำระ ไปจนถึงเอกสารหลังการจองตาม Scope ที่พัฒนา ช่วยลดการพิมพ์ผิด เลขที่เอกสารซ้ำ และเวลาค้นเอกสารย้อนหลัง
PAAK IN ไม่ใช่ระบบบัญชีหรือ PMS และไม่ได้หมายความว่าระบบนำส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรหรือเป็นระบบ e-Tax Invoice ที่ได้รับการรับรอง
9. สรุป
โรงแรมควรแยกให้ออกก่อนว่าเอกสารที่ลูกค้าต้องการคือ ใบเสร็จรับเงิน หรือ ใบกำกับภาษี จากนั้นตรวจสถานะ VAT และข้อมูลธุรกิจให้ถูกต้อง
เมื่อจำนวน Booking เพิ่มขึ้น การสร้างเอกสารจากข้อมูลการจองที่มีอยู่ช่วยลดการกรอกซ้ำและความผิดพลาดได้ หากโรงแรมต้องการให้ Booking การชำระเงิน และเอกสารหลังการจองอยู่ใน Flow เดียวกัน สามารถดูระบบจัดการการจองโรงแรมของ PAAK INได้




